Làn sóng bán tháo cổ phiếu Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) bùng lên trong phiên sáng 3/7 sau khi cơ quan chức năng công bố điều tra ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH Giám định PNJ (P-Lab), trong vụ án buôn lậu kim cương xuyên quốc gia. Mã PNJ nhanh chóng giảm kịch biên độ 6,97% xuống 58.700 đồng/cổ phiếu, ghi nhận hơn 9,5 triệu cổ phiếu dư bán giá sàn và không có dư mua, kéo vốn hóa doanh nghiệp lùi về quanh 30.000 tỷ đồng và trở thành cổ phiếu tác động tiêu cực nhất lên VN-Index trong buổi sáng.

Diễn biến trên thị trường chứng khoán đến sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin đã triệt phá một đường dây buôn lậu kim cương quy mô lớn xuyên quốc gia, do người nước ngoài cầm đầu. Cơ quan điều tra đã khởi tố 22 bị can, khám xét 20 địa điểm liên quan đến các cơ sở kinh doanh vàng bạc, đá quý, thu giữ 1.100 viên kim cương tại chỗ và nhiều tài liệu, dữ liệu điện tử. Từ năm 2024 đến nay, đường dây bị cáo buộc đã thực hiện 141 chuyến vận chuyển trái phép, đưa hơn 28.000 viên kim cương từ Hồng Kông vào Việt Nam tiêu thụ, với doanh thu ước khoảng 280 tỷ đồng.

Trong vụ án này, ông Đặng Ngọc Thảo, sinh năm 1974, được xác định là mắt xích quan trọng trong khâu "hợp thức hóa" nguồn hàng. Theo thông tin được công bố, lợi dụng vị trí lãnh đạo tại P-Lab – công ty con do PNJ sở hữu 100% và hoạt động độc lập trong lĩnh vực kiểm định vàng, hợp kim và sản phẩm từ đá – ông Thảo bị cáo buộc cấu kết mua kim cương nhập lậu giá rẻ, có thông số sai lệch so với giấy kiểm định của Viện Ngọc học Quốc tế GIA. Ông này bị điều tra về hành vi sử dụng chuyên môn để mài bỏ mã số GIA khắc trên kim cương, sau đó khắc lại theo mã số của P-Lab và cấp giấy kiểm định mới.

Trước áp lực từ thị trường và lo ngại của khách hàng, cả PNJ và P-Lab đều phát đi thông cáo trong tối 2/7 và sáng 3/7. Hai đơn vị cùng nhấn mạnh vụ việc là trách nhiệm pháp lý cá nhân của ông Đặng Ngọc Thảo và đang được cơ quan chức năng xem xét theo quy định. PNJ khẳng định tôn trọng quá trình điều tra, không đưa ra nhận định ngoài những thông tin chính thức đã công bố, đồng thời cho biết toàn bộ kim cương do PNJ phân phối và được kiểm định tại P-Lab đều áp dụng quy trình kiểm tra chất lượng theo tiêu chuẩn ISO, đã được đối soát với tiêu chuẩn của Viện Đá quý Mỹ (GIA) và có hồ sơ lưu trữ để truy xuất thông số kỹ thuật từng viên khi khách hàng yêu cầu.

Về phía P-Lab, doanh nghiệp này cho biết hoạt động kiểm định vẫn diễn ra bình thường theo quy trình nghiệp vụ và hệ thống quản lý chất lượng hiện hành, đồng thời đã phân công nhân sự điều hành thay thế để bảo đảm vận hành liên tục. Công ty cam kết sẵn sàng phối hợp đầy đủ với cơ quan chức năng trong quá trình điều tra. Trong bối cảnh đường dây kim cương lậu bị phanh phui và tâm lý thị trường trở nên nhạy cảm, các tuyên bố trấn an của PNJ và P-Lab cho thấy nỗ lực giữ ổn định hoạt động kinh doanh cốt lõi và duy trì niềm tin của nhà đầu tư cũng như người tiêu dùng, trong khi kết luận cuối cùng về trách nhiệm của các bên vẫn thuộc về cơ quan điều tra.

Des côtes normandes à la Méditerranée, les scientifiques décrivent une même dynamique : la multiplication et l’intensification des canicules marines désorganisent les écosystèmes et fragilisent des pans entiers de l’économie littorale. Jeudi, des chercheurs de l’Ifremer ont évoqué une « hécatombe invisible » sous l’eau, évoquant à la fois l’effondrement des populations de bulots en Manche, les difficultés croissantes de la filière ostréicole et la mortalité de nombreuses espèces en Méditerranée.

En Normandie, la baie de Granville (Manche) illustre ce basculement. L’eau de la Manche y a gagné localement 1,5 °C en quarante ans, un réchauffement que les bulots supportent mal. Longtemps deuxième espèce pêchée dans la région, avec près d’une centaine de bateaux et des captures de l’ordre de 10.000 tonnes par an pendant plus de vingt ans, la ressource s’est effondrée. Entre les années 2000 et 2017, ces volumes dépassaient encore 10.000 tonnes annuelles ; en 2025, les débarquements ont chuté de 80 %, à seulement 1.900 tonnes. Avec les canicules marines de cette année, les chercheurs s’attendent à de « très forts impacts » supplémentaires sur la pêcherie.

La filière ostréicole, qui représente « à peu près 10.000 à 20.000 emplois en France », selon Franck Lagarde, coordinateur du réseau d’observations des huîtres creuses Ecoscopa, est elle aussi sous tension. Décrivant la canicule marine de mai comme « la plus impactante qu’on ait jamais enregistrée depuis 1960 », il souligne qu’il est encore trop tôt pour en mesurer tous les effets. Mais dans l’Atlantique et la Manche, les vagues de chaleur se sont déjà traduites depuis cinq ans par une baisse des taux de croissance des naissains – les jeunes huîtres – de 14 % à 62 %. « La violence de ce qu’on vient de vivre nous a surpris », reconnaît-il, disant voir des signaux préoccupants pour l’ensemble de la filière.

Plus au sud, en Méditerranée, la hausse des températures se manifeste par des épisodes de mortalité massifs. L’océanographe et écologue Nathaniel Bensoussan redoute une « hécatombe invisible sous l’eau » et compare la situation à « un feu de forêt ». Lors d’une plongée en 2022, après un été déjà marqué par des canicules marines, il décrit l’impression de descendre dans un « cimetière marin », équivalent sous-marin d’une forêt brûlée, avec des mortalités récurrentes touchant plus d’une cinquantaine d’espèces entre la surface et 50 mètres de profondeur. Mer semi-fermée, la Méditerranée a connu depuis le début de l’année des vagues de chaleur sur 98 % de sa surface, avec un record de température en juin à 24,34 °C, selon le service européen Copernicus Marine. Dans ce contexte, la raréfaction des grandes algues et la mortalité de gorgones rouges, ces coraux mous qui abritent une riche biodiversité, accentuent la pression sur des écosystèmes déjà fragilisés.